Tipico onder vuur: Duitse gokverliezen mogelijk terug na nieuw EU-advies

Een Duitse gokker die tussen 2013 en 2020 geld verloor bij Tipico, kan dat bedrag in principe terugeisen. Zelfs het feit dat Tipico destijds een Maltese vergunning had, staat dat niet in de weg. 

Dat stelt advocaat-generaal Nicholas Emiliou in een nieuw advies aan het Europees Hof van Justitie over zaak C-530/24.

Maltese vergunning geldt niet automatisch in Duitsland

De kern van het advies is duidelijk: een vergunning uit Malta is niet automatisch geldig in Duitsland. Lidstaten mogen voor kansspelen hun eigen regels en vergunningseisen hanteren, zolang die in lijn zijn met het Europese recht.

Volgens de advocaat-generaal hoefde Duitsland de Maltese vergunning van Tipico daarom niet te erkennen. Als een aanbieder zonder vereiste nationale vergunning actief is, mogen nationale rechters daar civielrechtelijke gevolgen aan verbinden, zoals het ongeldig verklaren van contracten en het terugbetalen van verliezen.

Uitzondering bij expliciet gedoogbeleid

Toch betekent dit niet dat elke speler automatisch zijn geld terugkrijgt. De advocaat-generaal maakt een belangrijke uitzondering voor situaties waarin een aanbieder van de overheid duidelijke garanties kreeg dat er voorlopig niet gehandhaafd zou worden.

Alleen als er sprake was van precieze, onvoorwaardelijke en consistente toezeggingen van bevoegde en betrouwbare autoriteiten, kan het volgens hem onevenredig zijn om de aanbieder achteraf toch met die civielrechtelijke gevolgen te confronteren.

Aansprakelijkheid naar de overheid

In zo’n situatie verschuift de juridische verantwoordelijkheid mogelijk van het gokbedrijf naar de overheid zelf. Als spelers schade leden terwijl de staat feitelijk ruimte liet voor aanbod zonder vergunning, dan kan die aansprakelijkheid volgens het advies eerder bij publieke instanties liggen dan bij de exploitant.

De uiteindelijke beoordeling daarvan ligt bij de Duitse rechter.

Problemen in oude vergunningsprocedure

De zaak speelt zich af in een periode waarin de Duitse gokmarkt juridisch nog volop in beweging was. Tipico stelde dat het geen Duitse vergunning kon krijgen door gebreken in de toenmalige vergunningsprocedure.

De advocaat-generaal erkent dat zulke tekortkomingen relevant kunnen zijn, maar vindt niet dat een operator daarom zelf mag besluiten om alsnog zonder nationale licentie de markt op te gaan. Wie meent dat een vergunningssysteem in strijd is met EU-recht, moet dat volgens deze redenering eerst juridisch aanvechten.

Strijd rond Malta en gokclaims

In Europa loopt al langer discussie over grensoverschrijdend online gokken, nationale vergunningen en de vraag of spelers verliezen kunnen terugvorderen.

Eerder kwam Malta nog gunstig uit een andere belangrijke procedure over artikel 56A van de Gaming Act. Daarin werd bevestigd dat Maltese rechters onder voorwaarden buitenlandse uitspraken mogen weigeren als die botsen met de Maltese gokwetgeving en het nationale vergunningstelsel.

Sector onder druk

Tegelijk laat recente Europese rechtspraak zien dat nationale regels juist ook tegen buitenlandse casino’s met een Maltese vergunning kunnen worden ingezet. Zo oordeelde het Hof eerder dat een Oostenrijkse speler bestuurders van een illegaal opererend casino persoonlijk mag aanspreken.

Daarmee groeit de druk op exploitanten die in andere EU-landen actief waren zonder lokale vergunning.

Waarschuwing voor buitenlandse aanbieders

Voor de Europese goksector is dit advies daarom meer dan alleen een Duits geschil. Het onderstreept opnieuw dat kansspelen binnen de EU niet werken volgens een automatisch paspoort.

Een vergunning in de ene lidstaat geeft geen vanzelfsprekend recht om in een andere lidstaat actief te zijn. Dat is vooral relevant in het debat over aanbieders met een buitenlandse licentie en hun positie op nationale markten.

Definitief arrest moet nog volgen

Het advies van de advocaat-generaal is nog niet bindend. Het Hof van Justitie van de Europese Unie moet later nog met een definitief arrest komen.

Toch geldt zo’n advies vaak als een belangrijke aanwijzing voor de uiteindelijke richting van de uitspraak. Als het Hof deze lijn volgt, kan dat grote gevolgen hebben voor lopende en toekomstige zaken over terugvordering van gokverliezen in Europa.