Onderzoek naar verplichte gokwaarschuwingen roept vragen op over de effectiviteit ervan. Beschikbare studies laten geen eenduidig beeld zien van de mate waarin waarschuwingen spelers beschermen tegen overmatig gokken. Daarbij lijken ook de omstandigheden waarin iemand speelt van belang.
Welke effecten hebben waarschuwingen?
Internationaal onderzoek naar gokwaarschuwingen laat volgens beschikbare studies een gemengd beeld zien. Sommige onderzoeken vinden slechts beperkte gedragsverandering, terwijl andere uitkomsten laten zien die afhankelijk zijn van de context waarin spelers gokken.
Een gerandomiseerde studie onder online gokkers, gepubliceerd via PMC, beschrijft dat pop-upwaarschuwingen een beperkte invloed hadden op inzet, speeltijd en gokgerelateerde denkpatronen. Een lab-in-the-field-experiment, beschreven op PubMed, meldt een daling van de totale inzet en het aantal gespeelde rondes na een waarschuwing. Bij peer-effecten verdween die daling grotendeels. Dat betekent niet dat waarschuwingen spelers in het algemeen aanzetten tot gokken, maar wel dat sociale spelomstandigheden de uitkomst kunnen beïnvloeden.
Voor wie de effectiviteit van preventiecampagnes in Nederland wil vergelijken, is de evaluatie van de Ksa-campagne ‘Wat kost je winst?’ een relevant referentiepunt.
Nederlandse context
Waarschuwingen, limietinstellingen en zelfuitsluiting maken in Nederland onderdeel uit van het verplichte pakket voor verantwoord spelen bij vergunde online aanbieders. Deze instrumenten hebben ieder een eigen functie: een waarschuwing attendeert de speler, terwijl limieten en zelfuitsluiting meer directe mogelijkheden bieden om het speelgedrag te begrenzen.
Onderzoek in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid zou hebben geconcludeerd dat een verplichte waarschuwingstekst door spelers vrijwel nooit wordt opgemerkt en slechts beperkte impact heeft. Deze bevinding vraagt om bevestiging aan de hand van de onderliggende publicatie en de gebruikte onderzoeksmethode.
Wat betekent dit voor preventie?
De beschikbare onderzoeken onderstrepen dat een waarschuwing niet los van de rest van het preventiebeleid kan worden beoordeeld. De onderzochte sociale context laat zien dat de reactie op een waarschuwing niet in iedere spelsituatie hetzelfde hoeft te zijn. Daarom is het van belang om resultaten uit verschillende onderzoeken naast elkaar te leggen.
De discussie of standaardwaarschuwingen vooral tot bewustwording leiden of ook daadwerkelijk gedrag veranderen, blijft daarmee open. Voor een definitief oordeel zijn verificatie van de onderliggende studies, aandacht voor de onderzoekspopulaties en inzicht in de exacte onderzoeksopzet noodzakelijk. Ook blijft relevant welke uitkomsten daadwerkelijk zijn gemeten, zoals inzet, speeltijd of het aantal gespeelde rondes.
